De leukste kleine musea in Amsterdam

Amsterdam heeft een aantal musea van wereldwijde naam en faam, zoals het Rijksmuseum en het Van Gogh Museum. Maar de hoofdstad telt ook een aantal leuke kleine musea die een bezoek meer dan waard zijn, vooral als je de ‘grote jongens’ al hebt gezien.

De kleinere musea in Amsterdam zijn vaak ontstaan uit een particuliere verzameling en hebben een boeiende collectie op een gespecialiseerd gebied. De verborgen juweeltjes worden door een enthousiast team draaiende gehouden.

Ga je een dagje of weekend naar de hoofdstad en wil je wat bezoeken buiten de bekende toeristische trekpleisters? Hier hebben we de leukste kleine musea in Amsterdam voor je op een rij gezet!

Kattenkabinet

In een prachtig pand aan de Amsterdamse Herengracht huist een van de weinige musea ter wereld dat volledig gewijd is aan katten. Het Kattenkabinet hangt en staat vol met hoogwaardige schilderijen, beeldhouwwerken, tekeningen en andere kunstwerken met afbeeldingen van katten. Er is zelfs een prent van Rembrandt met een kat er op.

Je krijgt zo een beeld welke rol het geliefde huisdier door de eeuwen vervulde in kunst en cultuur. In het kattenmuseum lopen ook enkele echte, levende katten rond, die bezoekers mogen aaien. Het Kattenkabinet is een particulier museum dat opgericht is door een welgestelde en gepassioneerde kattenliefhebber. Adres: Herengracht 497, 1017 BT Amsterdam. Website: www.kattenkabinet.nl

Museum Van Loon

In Museum Van Loon krijg je een goed beeld van het leven van een welgestelde Amsterdamse familie in de afgelopen eeuwen. Het museum bevindt zich in een grachtenpand dat sinds 1884 in het bezit is van de rijke Amsterdamse regentenfamilie Van Loon. Bezoekers kunnen er het interieur bekijken, dat nog grotendeels intact is gebleven.

Ook is er een fraaie collectie zilver, porselein, meubilair en familieportretten te zien. In de tuin achter het patriciërshuis is het oude Koetshuis in oude luister hersteld, waar de familie historische rijtuigen en paardentuigen bewaarde. De eerste bewoner van het grachtenpand uit 1672 was de schilder Ferdinand Bol, een leerling van Rembrandt. Adres: Keizersgracht 672, 1017 ET Amsterdam. Website: www.museumvanloon.nl

Woonbootmuseum

Je ziet ze overal in de stad: Amsterdam heeft meer dan 2500 woonboten. Eén van deze woonboten is geopend voor toeristen en omgevormd tot het Woonbootmuseum. De initiatiefnemer is een woonbootbewoner die merkte dat voorbijgangers maar al te nieuwsgierig waren naar het interieur van zijn schuit.

Ze vroegen zich af hoe het zit met (schoon) water, elektriciteit, verwarming en het riool. Na de afdaling van een trappetje krijg je een goed zicht op de leefomstandigheden op een woonboot, dat eigenlijk een omgebouwd vrachtschip is uit 1914. Zo zie je dat de huiskamer eigenlijk veel groter is dan je van de buitenkant zou verwachten. Adres: Prinsengracht 296K, 1016 HW Amsterdam. Website: www.houseboatmuseum.nl

Grachtenmuseum

In het Grachtenmuseum krijg je het verhaal over de grachtengordel te horen. Via een multimediatour in vijf zalen kom je te weten hoe de beroemde Amsterdamse grachten zijn ontstaan in de middeleeuwen en hoe de grachtengordel steeds meer werd uitgebreid in de 17e en 18e eeuw.

Dat was een enorme klus, zo leert dit museum, want voor het heien van één paal in de zanderige Amsterdamse bodem waren soms 30 tot 40 mannen nodig. Ook moest er veel worden weggegraven om de 3 meter diepe grachten te creëren. Er is ook aandacht voor de inrichting van de grachtenpanden, met kijkgaatjes waar je verschillende interieurs kunt bewonderen.

Een hoofdrol is weggelegd voor het statige grachtenpand waarin het museum zelf is gevestigd. Dit grachtenhuis uit 1665 is nagebouwd als poppenhuis en als bouwmodel. Na de audiotour van 45 minuten kun je een kijkje nemen in de twee stijlkamers, met prachtige schilderingen op de muren en het plafond. Adres: Herengracht 386, 1016 CJ Amsterdam. Website: www.grachten.museum

Van Eesteren Museum

Amsterdam Nieuw-West is met zijn vele flats, rijtjeswoningen en rechte straten niet echt een wijk waar je een museum zou verwachten. De man die hiervoor verantwoordelijk is, heeft hier wél zijn eigen museum. Cornelis van Eesteren (1897-1988) was een beroemde Nederlandse architect en stedenbouwkundige die na de oorlog de Westelijke Tuinsteden ontwikkelde.

Het Van Eesteren Museum geeft bezoekers een aardig inkijkje in de principes die hij daarbij hanteerde: veel licht, lucht, ruimte en groen. Onderdeel is een museumwoning die ingericht is in de stijl van de jaren 50, met kolenkachel, Bruynzeel-keuken en linoleum op de vloer. Adres: Noordzijde 31, 1064 GV Amsterdam. Website: www.vaneesterenmuseum.nl

Art Zoo Museum

Een van de nieuwste kleine musea in Amsterdam is het Art Zoo Museum, dat in juni 2025 is geopend in een statig 17e-eeuws grachtenpand aan de Herengracht. Dit museum brengt een ‘artistieke ode aan de dierenwereld en de natuur’. Verwacht geen levende dieren, maar wel talloze opgezette exemplaren die op een kunstzinnige manier tentoongesteld worden.

Meteen bij binnenkomst wordt je verwelkomd door een sculptuur met vogelkooien waar kleurrijke papegaaien de baas zijn, gezeten op de buitenkant van de tralies. Je ziet slangen, krokodillen, dierenfoetussen in potten, een gorilla en het reusachtige skelet van een T-Rex – al is het wel een replica. In deze bijzondere ‘Wunderkammer’ kun je ook kennismaken met het gevaarlijkste dier op aarde. Gewoon door in de spiegel te kijken.

Het museum is een initiatief van een kunstenaarsduo dat met barokke taxidermiekunst de grenzen tussen natuur en kunst doet vervagen. Ze werken alleen met dieren die een natuurlijke dood zijn gestorven en lieten zich inspireren door 17e-eeuwse meesters. Je ziet ook een werkkamer van een taxidermist: iemand die dieren prepareert. Achter het pand is een prachtige tuin, een verborgen oase in de stad, grenzend aan het museumcafé. Adres: Herengracht 368, 1016 CH Amsterdam. Website: www.artzoo.com

Amsterdam Pipe Museum

Roken is in de dagelijkse wereld steeds meer taboe, maar in het Amsterdam Pipe Museum wordt deze gewoonte nog altijd levend gehouden. In het Pijpenkabinet (zoals het eerst heette) krijg je een overzicht van roken in vijf continenten van de vroegste geschiedenis tot nu. De collectie bestaat uit meer dan 31.000 rookpijpen, rookgerei en tabaksgerelateerde parafernalia. Zo zie je er een tabakspijp van walrusbot die in gebruik was door Eskimo’s, maar ook een Duitse porseleinen pijp uit 1743 met drie mannenhoofden. Het Pipe Museum bevindt zich in een zeventiende eeuws huis in de Amsterdamse grachtengordel. Er is ook een pijpenwinkel en je kunt er cursussen pijproken volgen. Adres: Prinsengracht 488, Amsterdam. Website: www.pipemuseum.nl

Pianola Museum

Heb je weleens van de pianola gehoord? Dat is een soort automatisch spelende piano, een muziekinstrument dat tussen 1900 en 1935 werd gebouwd in Europa en Amerika. Je bespeelt het met behulp van een papieren muziekrol. Het was vooral populair toen de radio en grammofoon nog amper bestonden. In het Pianola Museum in de Amsterdamse Jordaan ontdek je alles over de geschiedenis van dit fascinerende instrument. Het museum heeft een omvangrijke collectie van ruim 100 pianola’s en 30.000 muziekrollen. Ook zie je er aanverwante objecten als pijporgels, antieke piano’s en grammofoons. Tijdens een rondleiding of museumconcert kun je luisteren naar het geluid van een pianola. Adres: Westerstraat 106, 1015 MN Amsterdam. Website: www.pianola.nl

Theo Thijssen Museum

Kees de jongen is een van de bekendste romans uit de Nederlandse literatuur. Veel lezers hebben de Amsterdamse jongen met zijn levendige fantasie in hun hart gesloten na het lezen van het boek. Er zijn al honderdduizenden exemplaren verkocht van de roman uit 1923, en nog steeds gaat het over de toonbank. Het boek is geschreven door Theo Thijssen (1879-1943), die in de Amsterdamse Jordaan zijn eigen museum heeft. In het Theo Thijssen Museum leer je dat hij ook veel andere boeken heeft geschreven en dat hij actief was als onderwijzer, vakbondsman en sociaal-democratisch politicus. De verzameling bestaat onder meer uit manuscripten, foto’s, tekeningen, films en geluidsopnamen. Adres: Eerste Leliedwarsstraat 16, Amsterdam. Website: www.theothijssenmuseum.nl

Electric Ladyland

Voor het Flower Power-gevoel en de wereld van de psychedelische kunst en muziek ben je in Electric Ladyland aan het goede adres. Dit is het enige museum ter wereld voor fluorescerende kunst. Electric Ladyland toont een permanente collectie van fluorescerende mineralen, fluorescerende kunstwerken uit de jaren vijftig en andere gloeiende voorwerpen. Bezoekers kunnen ook meewerken aan de creatie van een fluorescerende sculptuur. Het museum is een initiatief van de Amerikaanse kunstenaar Nick Padalino en bevindt zich in de kelder van een kunstgalerie in de Jordaan. Adres: Tweede Leliedwarsstraat 5, Amsterdam. Website: www.electric-lady-land.com

Voor het laatst bijgewerkt op 23 december 2025. Als je aanvullingen, tips of opmerkingen hebt over de leukste kleine musea in Amsterdam, kun je dat laten weten via het contactformulier. Foto’s © Wereldreizigersclub; Pianolamuseum; Electric Ladyland; Theo Thijssen Museum; depositphotos.com/Nanisimova_sell.