Bezienswaardigheden in Basel top-16

Basel is de stad van cultuur, carnaval en chemie, gelegen in de noordwestelijke hoek van Zwitserland met Frankrijk en Duitsland als directe buren. Het is een levendige stad aan de oevers van de Rijn die alleen al vanwege de vele musea een stedentrip waard is. Basel telt er zo’n 40, waarmee de stad de hoogste museumdichtheid heeft van heel Zwitserland.

Kiezen is moeilijk, maar Museum Tinguely is toch wel onze favoriet, met de mechanische sculpturen die piepen, bonken en ratelen. Van Jean Tinguely, de beroemdste kunstenaar uit Basel, mag je ook zijn beroemde fontein niet missen. Dit is de topper van de liefst 200 fonteinen die je aantreft in de charmante middeleeuwse binnenstad met de geplaveide straatjes en de verborgen pareltjes.

Basel heeft de oudste universiteit van Zwitserland, dus het is niet verwonderlijk dat de vermaarde Rotterdamse filosoof Erasmus hier jarenlang heeft gewoond. Je kunt er in zijn voetsporen treden met een bezoek aan de kathedraal (met zijn graf) en het huis waar hij verbleef. Het oude centrum vormt een schril contract met de twee wolkenkrabbers verderop in de stad – de hoogste van Zwitserland – waar grote farmaciebedrijven als Roche en Novartis zetelen.

Ook voor kinderen is er veel te beleven in Basel, met de oudste dierentuin van het land en het Speelgoedmuseum. Als je klaar bent met alle sightseeing, kun je doen wat de locals doen: spring met een waterdichte tas in de Rijn en laat je meevoeren door de stroming van de rivier. Wil je weten wat je allemaal kunt doen in de culturele hoofdstad van Zwitserland? Hier vind je de 16 beste bezienswaardigheden in Basel!

De oude binnenstad van Basel

Een fijne eerste kennismaking met Basel beleef je in het historische centrum aan de linkeroever van de Rijn: de Altstadt. Het is een van de best bewaarde middeleeuwse stadscentra van Europa met smalle straatjes, verborgen binnenplaatsen, 15e-eeuwse huizen en meer dan 200 fonteinen.

Je dwaalt er langs traditionele vakwerkhuizen, maar je ziet er ook prachtige barok en renaissance architectuur. Let ook op de bronzen en ijzeren kloppers die de deuren sieren van gildehuizen en patriciërswoningen. Die hebben de vorm van een leeuwenkop, draak of vuist. Hoe mooier de deurklopper, hoe rijker de bewoner was.

In de binnenstad vind je bekende trekpleisters als de kathedraal en het stadhuis. Een leuke winkelstraat is de Spalenberg, dat toevallig ook de steilste straat is in het oude centrum. Hier vind je geen grote ketens, maar boetiekjes, delicatessenwinkels, galerieën en winkeltjes waar je terechtkunt voor handgemaakte producten. Kijk ook even naar het huis op Nadelberg 17. Hier woonde de beroemde Rotterdamse geleerde Erasmus van 1522 tot 1529.

Boek hier een wandeltour door de oude binnenstad van Basel

Basler Münster

De Basler Münster is een van de bezienswaardigheden die je niet mag missen in Basel. De imposante kathedraal met zijn rode zandstenen muren, beide slanke torenspitsen en kleurrijke dakpannen is vanuit de hele stad te zien. De kerk is in romaanse en gotische stijl gebouwd tussen 1019 en 1500.

Binnen is het graf van Erasmus, de Rotterdamse humanist die tien jaar van zijn leven in Basel heeft doorgebracht en er ook stierf in 1536. Aan de zijkant vind je de rijk versierde Galluspoort uit circa 1160, dat geldt als het beroemdste romaanse beeldhouwwerk van Zwitserland. Probeer ook de sculpturen van olifanten aan de oostkant van de kerk te spotten. De romaanse beeldhouwers hadden duidelijk nog nooit een olifant in het echt gezien…

De torens hebben een uitkijkplatform, het Pfalz, waar je een fraai uitzicht hebt over Basel, de Rijn, de Vogezen en het Zwarte Woud. Je moet hiervoor een trap beklimmen met 250 treden. De Basler Münster is in de zomermaanden geopend van 10.00 tot 17.00 uur en in de wintermaanden van 11.00 tot 16.00 uur. De toegang tot de kathedraal is gratis, maar voor de torens moet je wel entree betalen. Adres: Münsterplatz 9, 4051 Basel, Zwitserland. Website: www.baslermuenster.ch

Rathaus

Het Rathaus in Basel is een van de mooiste stadhuizen van Zwitserland, dat opvalt door zijn kleurige rode voorgevel. Het werd gebouwd tussen 1504 en 1514 toen de vijftien gilden van Basel besloten om zich bij de Zwitserse federale staat te voegen.

Met een monumentaal en indrukwekkend stadhuis wilden ze hun burgertrots en aanzien tonen. Binnen vind je zalen met prachtig beschilderde muren en plafonds. Bij het VVV-kantoor van Basel kun je rondleidingen boeken in het Rathaus. Adres: Marktplatz 9, 4001 Basel, Zwitserland. Website: www.staatskanzlei.bs.ch

Mittlere Brücke

In Basel kun je via talloze bruggen de Rijn oversteken, maar de beroemdste is toch wel de Mittlere Brücke. De ‘middelste brug’ is gebouwd in 1226 en daarmee een van de oudste Rijnbruggen tussen de Bodensee en de Noordzee. Alleen al daarom groeide het uit tot een symbool van de stad.

De Mittlere Brücke verbindt de historische binnenstad met de wijk Klein Basel, waar vroeger vooral arbeiders en immigranten woonden. Eeuwenlang was het de belangrijkste handelsroute in Basel, want pas eind 19e eeuw kwam er een tweede brug bij. De brug was grotendeels gebouwd van hout, maar in 1905 kwam er een nieuwe stevige brug van granietsteen voor in de plaats omdat er trams overheen moesten rijden.

Halverwege de brug zie je een schattig kapelletje met een kleurrijk dak, de Käppelijoch. Dit is een replica van de oude brugkapel waar vroeger executies plaatsvonden. Dieven, overspelige vrouwen, ‘heksen’ en vrouwelijke kindermoordenaars werden hier vastgebonden in de ijskoude rivier gegooid. Bleken ze bij de Thomasturm 800 meter verderop nog te leven, dan werden ze weer vrijgelaten.

Kunstmuseum Basel

Het Kunstmuseum Basel is het oudste kunstmuseum van Zwitserland en een van de meest gerenommeerde kunstmusea van Europa. De wereldbefaamde collectie omvat ruim 4000 schilderijen, sculpturen en installaties en meer dan 300.000 tekeningen en prenten, van de 15e eeuw tot nu. Het museum heeft vooral een indrukwekkende verzameling moderne kunst waarin alle stijlen vertegenwoordigd zijn, van het impressionisme en het kubisme tot het expressionisme.

Je ziet hier werken hangen van beroemde kunstenaars als Vincent van Gogh, Andy Warhol en Alberto Giacometti. In één zaal hangen zelfs tien schilderijen van Picasso. Kunstmuseum Basel is maandag gesloten. Adres: St. Alban-Graben 16, 4051 Basel, Zwitserland. Website: www.kunstmuseumbasel.ch

Tinguely Museum

Dit museum is volledig gewijd aan Jean Tinguely (1925-1991), misschien wel de meest eigenzinnige kunstenaar van Zwitserland die opgroeide in Basel. Hij werd beroemd door zijn bewegende mechanische sculpturen en machines. In het Tinguely Museum zie je zijn verbazingwekkende creaties, die er soms uitzien alsof ze door een maffe wetenschapper zijn bedacht.

Veel kunstwerken mag je ook bedienen en laten bewegen door op een knop te drukken. Als je ergens geratel hoort, was een andere museumbezoeker je net voor. Een van de topstukken is Die Méta-Harmonie II, dat Tinguely maakte in 1979. Het is een kolossale ‘geluidsmengmachine’ die een paar keer per dag ratelt, piept, bonkt en rammelt.

Ook gigantisch is de Utopia van 17 meter lang en 8 meter hoog, waar je zelfs doorheen kunt lopen. Dit is de grootste mechanische sculptuur van de kunstenaar dat is opgebouwd uit verschillende houten wielen, die worden aangedreven door motoren en aandrijfwielen en weer andere onderdelen laten bewegen. Maximaal 10 personen tegelijk mogen op de Utopia lopen.

Verder zie je werken van tijdgenoten en kunstenaars die Tinguely hebben beïnvloed, onder wie Marcel Duchamp en Kurt Schwitters. Als je nog geen Tinguely-fan was, dan wordt je het wel in dit museum met de grootste verzameling ter wereld. Op maandag gesloten. Adres: Paul Sacher-Anlage 2, 4002 Basel, Zwitserland. Website: www.tinguely.ch

Basel Zoo

Een bezoek aan de Basel Zoo is het ideale uitstapje als je wat wilt doen met de kinderen. Dit is de oudste en grootste dierentuin van Zwitserland die al in 1874 is opgericht en door de locals liefkozend Zolli wordt genoemd.

De dierentuin heeft ongeveer 500 verschillende soorten dieren, waaronder leeuwen, Australische krokodillen, kangoeroes, sneeuwluipaarden, gorilla’s en de bedreigde Indiase pantserneushoorn. Basel Zoo heeft een succesvol fokprogramma voor het voortbestaan van bedreigde dieren. Het monumentale Antilopenhaus uit 1909 is het oudste dierenverblijf dat nog bestaat. Hier kun je oog in oog komen te staan met giraffen.

Vaste bewoners sinds 1922 zijn de Californische zeeleeuwen: probeer de voedertijd mee te pakken, dat wordt opgevoerd als een soort show. Er is een grote kolonie van liefst 400 flamingo’s en in het Vivarium zie je de majestueuze koningspinguïns. Als de temperatuur in de maanden november tot en met februari onder de 10°C ligt, maken ze dagelijks om 11.00 uur een wandeling over de bezoekerspaden. Adres: Binningerstrasse 40, 4054 Basel, Zwitserland. Website: www.zoobasel.ch

Tinguely Fontein

Kunstwerken van de beroemdste kunstenaar van Basel zie je ook gewoon in de openbare ruimte. Ga naar de Klostergasse voor de Tinguely Fontein (Tinguely Brunnen), een unieke fontein die je nergens anders tegenkomt. Jean Tinguely bekleedde in 1977 een ondiepe fontein met zwart asfalt en plaatste hierin zo’n tien negen mechanische figuren. Ze worden aangedreven door laagspanningsstroom, waardoor ze continu in beweging zijn, water spuiten en met elkaar lijken te spelen.

De Zwitserse kunstenaar haalde zijn inspiratie uit het stadstheater van Basel dat ooit op deze plek stond. De ijzeren sculpturen staan symbool voor de acteurs, dansers en mimespelers die eerst op het podium stonden. De Tinguely Fontein is nu een van de meest geliefde bezienswaardigheden van Basel. Het is altijd druk rondom het waterkunstwerk. Adres: Klostergasse 7, 4051 Basel, Zwitserland.

Speelgoedmuseum Basel

Sowieso beleven kinderen veel lol met een bezoek aan het Speelgoedmuseum Basel (Spielzeug Welten Museum), maar het is ook van de leukste bezienswaardigheden voor liefhebbers van nostalgisch speelgoed. Dit is enorm museum van ruim 1000 vierkante meter verdeeld over vier verdiepingen met een imposante collectie speelgoed uit de periode van 1870 tot 1920.

Vooral de verzameling teddyberen is indrukwekkend, want met meer dan 2500 exemplaren is dit de grootste ter wereld. De oudste teddybeer komt uit 1904. Zeldzaam zijn ‘s werelds eerste bewegende teddyberen van meer dan honderd jaar oud. Naast pluche beren heeft het Speelgoedmuseum antieke poppen en poppenhuizen, hedendaagse miniaturen en mini-kermisattracties die je met een druk op de knop tot leven kunt brengen. Adres: Steinenvorstadt 1, 4051 Basel, Zwitserland. Website: www.spielzeug-welten-museum-basel.ch

Historisch Museum van Basel

In het Historisch Museum van Basel neem je een duik in het verleden van de stad. Het museum is gevestigd op drie locaties, maar de belangrijkste collectie is sinds 1894 te vinden in de eeuwenoude Barfüsserkirche in het centrum. Hier zie je onder meer de kunstschatten van de kathedraal en de beroemde Basler Totentanz. Dit zijn 19 fragmenten van een macabere schildering die in 1440 op de muur van een begraafplaats zijn geschilderd.

Een voormalige gevangenis herbergt nu het Musikmuseum met de grootste collectie muziekinstrumenten van Zwitserland. De verzameling bestaat uit ruim 650 Europese instrumenten die vijf eeuwen muziekgeschiedenis beslaan. Het oudste object is een trom uit 1571. De hoogtepunten zijn te zien in 24 gevangeniscellen die tot vitrines zijn omgebouwd.

Tot slot kun je nog een bezoek brengen aan het Haus zum Kirschgarten, een herenhuis uit het einde van de 18e eeuw. Hier zie je hoe welgestelde burgers van Basel vroeger leefden en woonden. Adres: Barfüsserplatz 7, 4051 Basel, Zwitserland. Website: www.hmb.ch

Drijven in de Rijn

In de zomermaanden juli en augustus kan het best warm worden in Basel. Regelmatig stijgt het kwik tot dik boven de 30 °C. Hoe graag zou je dan wel niet in de Rijn willen springen om wat af te koelen? Dat kan! Op warme dagen zie je heel wat hoofden boven het water uitsteken, want onder locals is het een echte traditie om zich dan in de Rijn te zwemmen.

Hoewel ‘zwemmen’ niet helemaal de lading dekt, het is meer drijven in de Rijn. Je stapt in het water en je laat je rustig meevoeren door de stroming van het water, om er een paar kilometer verderop weer uit te stappen. Je kleren en waardevolle spullen stop je in een Wickelfisch, een felgekleurde zwemtas in de vorm van een vis die in Basel is uitgevonden. Zowat elke inwoner van Basel schijnt er een in huis te hebben.

Wil je zelf een stukje drijven, dan kun je die waterdichte tas huren bij het VVV-kantoor of er eentje kopen. Kijk op Wickelfisch.ch voor de verkooppunten. De populairste plek om het water in te gaan, is de oever onderaan het Tinguely Museum. Je kunt dan 3 kilometer stroomafwaarts de Rijn afdrijven. Blijf wel dicht bij de oever, zoals de locals doen, er varen ook schepen in de Rijn. Meer informatie: www.slrg-basel.ch

Papierfabriek van Basel

Zeker in dit digitale tijdperk sta je er waarschijnlijk niet vaak meer bij stil: papier. Wellicht verandert dat met een bezoek aan de Papierfabriek van Basel (Basler Papiermühle). Dat is gevestigd in een middeleeuwse molen uit de 15e eeuw waarin jarenlang op ambachtelijke wijze papier werd gemaakt – aangedreven door een waterrad.

In dit museum draait het dus allemaal om handgemaakt papier, maar ook om de boekdrukkunst en het geschreven woord. Je ziet historische drukpersen en er zijn demonstraties hoe met oude technieken en machines papier en boeken worden gemaakt. Tijdens workshops kun je jezelf uitleven: leer schrijven met een ganzenveer of typen op een ouderwetse typmachine! Adres: St. Alban-Tal 37, 4052 Basel, Zwitserland. Website: www.baslerpapiermuehle.ch

Markthalle Basel

Voor een culinaire wereldreis kun je een bezoek brengen aan Markthalle Basel met ruim 30 kraampjes die exotische lekkernijen uit de hele wereld aanbieden. Van handgemaakte momo’s en de Koerdische keuken tot mediterrane wijnen en Venezolaanse arepas: de hele internationale keuken komt voorbij. Ook worden er allerlei foodie evenementen georganiseerd.

Kom vooral ‘s avonds, want overdag is het nogal uitgestorven. Dan kun je echter wel goed de bijzondere architectuur van de markthal bewonderen. Bij de opening in 1929 was de hal het op twee na grootste gebouw met een betonnen koepel ter wereld. De gewelfde constructie heeft een overspanning van liefst 60 meter. Adres: Steinentorberg 20, 4051 Basel, Zwitserland. Website: www.markthallebasel.ch

Boek hier een foodtour in Basel

Museum der Kulturen Basel

Het Museum der Kulturen is een van de belangrijkste etnografische musea van Europa met meer dan 340.000 objecten in de collectie. Ook zitten er nog eens 900.000 foto’s in de verzameling. Een van de twee permanente tentoonstellingen gaat over het beroemde carnaval van Basel, met onder meer kostuums, lantaarns en maskers. Er is zelfs een carnavalskroeg nagebouwd van de ‘drie mooiste dagen van het jaar’.

De tweede permanente expositie Alles lebt gaat over de relatie tussen de mens en de natuur. Dat is niet perse positief, want het museum laat vooral zien hoe de leefbaarheid van de aarde in gevaar wordt gebracht door de mensheid. Daarnaast zijn er drie tot vijf tijdelijke tentoonstellingen per jaar die bepaalde thema’s uitlichten. Adres: Münsterplatz 20, 4051 Basel, Zwitserland. Website: www.mkb.ch

Natuurhistorisch Museum van Basel

Ook een bezoek aan het Natuurhistorisch Museum van Basel (Naturhistorisches Museum) is leuk als je wat met kinderen wilt doen in de stad. Met een collectie van ruim 12 miljoen objecten maak je er een ontdekkingstocht ‘langs het leven’. Je komt meer te weten over de aarde en je hoort verhalen over bedreigde en uitgestorven diersoorten, zoals dinosaurussen en sabeltandtijgers.

Het museum heeft een gereconstrueerd skelet van een 7½ meter lange Allosaurus en een 3D-model van een Plateosaurus, die ooit veel voorkwam in Zwitserland. Ook een hoogtepunt is de mummie van Anna Catharina Bischoff, die in 1787 overleed. Dit is de best bewaarde mummie van Zwitserland die in 1975 werd gevonden in een schacht van de Barfüsserkerk in Basel. Adres: Augustinergasse 2, 4051 Basel, Zwitserland. Website: www.nmbs.ch

Fondation Beyeler

Sommige bezienswaardigheden liggen iets buiten de stad, maar zijn zeker een bezoek waard als je meer tijd hebt. Of als je een échte kunstliefhebber bent, want Fondation Beyeler heeft het beste van het beste in huis. Hier vind je werken van internationale grootheden als Vincent van Gogh, Pablo Picasso, Andy Warhol en Claude Monet.

De collectie van 400 werken is in tientallen jaren bij elkaar gebracht door het Zwitserse echtpaar Ernst en Hildy Beyeler. In 1997 besloten zij hun verzameling te delen voor het publiek. Hiervoor werd een fraai museum gebouwd door de Italiaanse toparchitect Renzo Piano, die ook Centre Pompidou in Parijs ontwierp. Het museum ligt in een mooi park met vijvers in het dorp Riehen, 25 minuten met de trein vanuit Basel. Adres: Baselstrasse 101, 4125 Riehen, Zwitserland. Website: www.fondationbeyeler.ch

Voor het laatst bijgewerkt op 19 juni 2026. Als je aanvullingen, tips of opmerkingen hebt over de beste bezienswaardigheden in Basel, Zwitserland, kun je dat laten weten via het contactformulier. Foto’s © Wereldreizigersclub; Depositphotos.com.